Een vinylcollectie begint vaak met een paar platen naast de platenspeler. Daarna groeit ze, en wordt opbergen een dringende vraag. Je lp’s goed opbergen gaat niet alleen om orde: zo kun je ze lang draaien, zonder kromtrekken of krassen, en vind je in een paar seconden de plaat die je zoekt. Dit zijn de regels die je moet kennen en de lp-opbergsystemen die bij elke situatie passen.
De gouden regel: lp’s rechtop opbergen
Een vinylplaat berg je rechtop op, verticaal, zoals een boek in een boekenkast. Dat is de belangrijkste regel, en ook de regel die het vaakst wordt overtreden.
Waarom niet plat?
Plat gestapeld dragen de onderste platen het gewicht van alle platen erboven. Na verloop van tijd, en vooral als het warm is, kan die druk platen laten kromtrekken of afdrukken op de hoezen achterlaten. Bij een stapel moet je bovendien alle platen optillen om bij de onderste te komen, wat het aantal handelingen en de kans op vallen vergroot.
Niet te strak, niet te los
Rechtop betekent niet zomaar hoe dan ook. Platen die te strak staan, schuren tegen elkaar en raken beschadigd als je ze eruit haalt. Platen die te los staan, zakken scheef en vervormen uiteindelijk. Ideaal: ze blijven uit zichzelf rechtop staan, en je kunt er een uithalen zonder te forceren. Is een vak niet vol, dan houdt een scheidingsplaat of boekensteun ze verticaal.
De juiste afmetingen om lp’s op te bergen
De maat van de hoezen
Een lp-hoes meet ongeveer 31,5 × 31,5 cm. Een vak of plank moet dus minimaal 32 cm hoog en diep zijn, zodat de hoezen niet uitsteken. Daar gaan veel gewone boekenkasten de mist in: ze zijn vaak niet diep genoeg. Singles zijn kleiner en meten met hoes ongeveer 18 cm in het vierkant.
De capaciteit inschatten
Om te weten hoeveel platen er in een vak passen, reken je op ongeveer 1 cm breedte voor 3 tot 4 lp’s. Dat is maar een schatting: een persing van 180 gram, een klaphoes of een dubbelalbum neemt meer ruimte in dan een standaardplaat in een enkele hoes. In een vak van 30 cm breed passen zo een paar tientallen platen. Als we de exacte capaciteit van een meubel kennen, vermelden we die op de productpagina.
Denk aan het gewicht
Honderd platen wegen flink. Controleer voordat je een plank vult de maximale belasting als die vermeld is, en verdeel de platen over meerdere niveaus. Zet de zwaarste onderaan.
Welk opbergsysteem kies je?
Er bestaat niet één juiste manier van opbergen, wel oplossingen die passen bij de grootte van je collectie en bij hoe je luistert.
De platenkast met vakken
De meest complete oplossing: de platenspeler op het blad, de platen eronder. Een model als Pigalle combineert planken en 4 verticale vakken op 78,5 cm breed. Onze hele selectie vind je in de collectie platenkasten.
De platenbak zoals bij de platenzaak
Je bladert van bovenaf door de platen, met de voorkant zichtbaar, zoals in een platenzaak. Ideaal voor de platen die je vaak draait. Mouffetard past dat principe toe op hairpinpoten. Meer modellen in onze selectie platenbakken.
Het platenrek of de vakkenkast
Voor een grote collectie win je vloerruimte door de hoogte in te gaan. Vierkante vakken scheiden de platen per genre of periode. Bekijk onze platenrekken.
Klein opbergen
Voor een eerste selectie of de platen van het moment is een kist of een losse houder genoeg. Pantin, van bamboe, biedt bijvoorbeeld plaats aan maximaal 50 lp’s.
Je platen beschermen
Binnenhoezen en buitenhoezen
De binnenhoes beschermt het oppervlak van de plaat tegen stof en microkrasjes. Originele papieren binnenhoezen kunnen vezels achterlaten; veel liefhebbers vervangen ze door antistatische exemplaren. De transparante buitenhoes beschermt het karton tegen slijtage en schuren.
Warmte, licht, vocht
- Warmte kan een plaat laten kromtrekken: nooit bij een radiator of op een zonnige vensterbank.
- Direct zonlicht verbleekt de hoezen.
- Vocht bevordert schimmel op het karton: vermijd kelders en slecht geventileerde ruimtes.
Een woonkamer met een gematigde temperatuur, uit direct zonlicht, is prima.
De juiste handelingen
Pak de plaat vast bij de rand en het label in het midden, nooit bij het oppervlak met groeven. Doe hem direct na het luisteren terug in zijn binnenhoes en berg hem meteen op: een plaat die buiten zijn hoes blijft liggen, verzamelt stof.
Je collectie indelen
Er is geen universele methode, alleen de methode waarmee jij je platen terugvindt.
- Alfabetisch op artiest: het eenvoudigst voor een grote collectie.
- Op genre, daarna op artiest: handig als je kiest op gevoel.
- Chronologisch: om de ontwikkeling van een artiest of periode te volgen.
- Op volgorde van aankoop: persoonlijker, minder praktisch als de collectie groeit.
Een tip: houd bij de platenspeler een kleine selectie apart van de platen die je nu draait. Een now playing-standaard toont de hoes van de plaat die op dat moment speelt.
Fouten om te vermijden
- Platen plat stapelen, ook al is het maar tijdelijk.
- Een plank kiezen die niet diep genoeg is, waardoor de hoezen uitsteken.
- Een vak zo vol zetten dat je moet forceren om een plaat eruit te halen.
- Platen opbergen bij een warmtebron of in de zon.
- Een plaat na het luisteren buiten zijn hoes laten liggen.
- Vergeten ruimte over te houden voor nieuwe aankopen.
Samengevat
Berg je lp’s rechtop op, in vakken van minimaal 32 cm hoog en diep, zonder ze klem te zetten, beschut tegen warmte en licht. Reken op ongeveer 3 tot 4 platen per centimeter om de capaciteit in te schatten, en kies het formaat, platenkast, platenbak of platenrek, op basis van de grootte van je collectie. Wil je verder kijken, bekijk dan al onze lp-opbergsystemen.
