Je eerste platenspeler kiezen kan al snel overweldigend voelen: riem- of directe aandrijving, voorversterker, element, contragewicht, anti-skating… Toch heb je maar een paar criteria nodig om met een gerust hart te kiezen, passend bij hoe je luistert en bij de apparatuur die je al hebt. Welke platenspeler kopen als beginner? Hieronder lees je waar je op let, en daarna hoe je hem neerzet zodat hij goed klinkt en lang meegaat.
Begin bij hoe je gaat luisteren
Stel jezelf vóór de technische specificaties eerst drie vragen:
- Waarmee ga je luisteren? Een hifi-installatie met versterker, actieve speakers, een koptelefoon, een bluetoothspeaker?
- Welke platen? Vooral lp’s op 33 toeren, of ook singles op 45 toeren?
- Hoeveel wil je erin duiken? Wil je gewoon een plaat opleggen en luisteren, of wil je leren je platenspeler af te stellen?
De antwoorden bepalen de meeste keuzes die volgen.
Waar let je op bij het kiezen van een platenspeler?
De aandrijving: riem of direct
Het plateau kan op twee manieren worden aangedreven.
- Riemaandrijving: de motor zit naast het plateau en laat het draaien via een rubberen riem. Zo blijft het plateau goed geïsoleerd van de trillingen van de motor. Het is de meest gebruikte oplossing bij platenspelers voor thuisgebruik. De riem slijt na verloop van tijd en is te vervangen.
- Directe aandrijving: het plateau zit rechtstreeks op de motor. Hij komt snel op toeren en de snelheid is stabiel, vandaar de populariteit bij dj’s. Er is geen riem die vervangen moet worden.
Om thuis te luisteren voldoen ze allebei. Controleer vooral of de platenspeler de snelheden afspeelt die je nodig hebt: 33 ⅓ en 45 toeren, en 78 toeren als je oude platen hebt.
De ingebouwde phono-voorversterker
Het signaal dat uit een element komt, is erg zwak. Het moet eerst door een phono-voorversterker voordat het de versterker of de speakers bereikt. Er zijn drie situaties:
- je versterker heeft een phono-ingang: een ingebouwde voorversterker in de platenspeler is dan niet nodig;
- je versterker of actieve speakers hebben alleen een lijningang: kies een platenspeler met ingebouwde voorversterker, of voeg een externe voorversterker toe;
- bij veel platenspelers met ingebouwde voorversterker kun je die uitschakelen, zodat je later nog alle kanten op kunt.
Bluetooth
Sommige platenspelers sturen het geluid draadloos naar een bluetoothspeaker of -koptelefoon. Handig voor een eenvoudige opstelling zonder kabels. Weet wel dat draadloze overdracht het signaal comprimeert: liefhebbers die de beste geluidskwaliteit zoeken, kiezen liever een bekabelde verbinding. Ideaal is een platenspeler die allebei kan.
De toonarm, het contragewicht en de anti-skating
De toonarm draagt het element en geleidt de naald door de groef.
- Het contragewicht, achter op de arm, stelt de naalddruk op de plaat in. De juiste waarde staat vermeld door de fabrikant van het element. Te licht en de naald springt; te zwaar en hij slijt de plaat.
- De anti-skating compenseert de neiging van de arm om naar het midden van de plaat te glijden.
- De armlift laat de naald zacht zakken en tilt hem rustig op: heel handig als je net begint.
Een platenspeler met verstelbaar contragewicht vraagt een eerste afstelling, maar laat je later wel van element wisselen. Automatische of halfautomatische modellen, die de arm neerleggen en aan het eind van de plaat terugbrengen, geven beginners vaak extra vertrouwen.
Het element en de naald
Het element zet de trillingen in de groef om in een elektrisch signaal. Bij een eerste platenspeler is het meestal al gemonteerd en afgesteld: echt een gemak. Elementen met bewegende magneet (MM) komen het meest voor, en hun naald is eenvoudig te vervangen. Kijk of er vervangende naalden verkrijgbaar zijn: de diamant slijt naarmate je meer luistert.
De stofkap
Een stofkap beschermt het plateau en de toonarm tegen stof. Lijkt een detail, maar het maakt het onderhoud een stuk eenvoudiger.
De aansluitingen
Kijk tot slot naar de achterkant van de platenspeler. Afhankelijk van het model vind je daar RCA-uitgangen (tulp), een aardeaansluiting en soms een USB-uitgang om je platen te digitaliseren. De aardedraad, als die er is, sluit je aan op de versterker of de voorversterker: zo voorkom je een brom op de achtergrond. Controleer of die uitgangen passen bij de ingangen van je apparatuur, zodat je bij het installeren niet ontdekt dat je een kabel of adapter mist.
Je platenspeler goed installeren
Een goede platenspeler die slecht staat, klinkt minder goed dan een eenvoudige platenspeler die goed staat. Drie dingen tellen.
Een stabiel meubel
De naald leest microscopisch kleine variaties: elke trilling is hoorbaar. Zet de platenspeler op een stevig meubel dat niet beweegt als je erlangs loopt. Zet hem liever niet op hetzelfde meubel als de speakers, want hun trillingen komen via het meubel in de toonarm terecht. Een platenspeler meubel is daarvoor gemaakt: een vrij blad voor de platenspeler, met vakken voor je platen eronder.
Een platenspeler die waterpas staat
Een scheef plateau laat de naald schuin in de groef werken. Controleer of hij recht staat met een kleine waterpas op het plateau, en stel bij met de verstelbare voetjes van de platenspeler als die er zijn, of zet het meubel recht.
De juiste hoogte
De arm neerleggen, de plaat omdraaien, de plaat schoonmaken: je bedient de platenspeler bij elke luistersessie. Een laag meubel als Pigalle past makkelijk onder een raam of naast een bank; een hoger meubel als Montmartre, van 89 cm, zet de platenspeler op handhoogte. Om afmetingen te vergelijken, bekijk je onze gids met afmetingen van platenspelers. Hoort er een versterker bij je opstelling, dan heeft een hifi meubel met open vak er een vaste plek voor.
Veelgestelde vragen
Heb je een platenspeler met ingebouwde voorversterker nodig?
Nee, alleen als je versterker of speakers geen phono-ingang hebben. Anders sluit je een platenspeler zonder voorversterker direct aan op de phono-ingang.
Riem- of directe aandrijving als beginner?
Voor thuis luisteren voldoen ze allebei. Een riem isoleert het plateau goed van de motor; directe aandrijving komt snel op toeren en heeft geen riem die vervangen moet worden.
Kun je een platenspeler op een bluetoothspeaker aansluiten?
Ja, als de platenspeler bluetooth heeft. Zo niet, dan heb je een speaker met een bekabelde ingang nodig en een phono-voorversterker, ingebouwd of extern.
Waar zet je je platenspeler neer?
Op een stabiel meubel dat waterpas staat, uit de buurt van de speakers, zonlicht en warmtebronnen.
